|

|
|
1939 Zatwierdzenie herbu miasta przez
Radę Miejską. Biskup kielecki Czesław Kaczmarek erygował Archiwum Diecezjalne
w Kielcach, które zgodnie ze statutem zatwierdzonym 28 marca było zobowiązane
do „przechowywania wszelkich aktów odnoszących się do dziejów i uprawnień
Kościoła na terenie diecezji kieleckiej” oraz „ułatwienie organom
Władzy Duchownej i pracownikom naukowym w korzystaniu ze starych archiwaliów
kościelnych”. Kielce liczą 71,5 tysiąca mieszkańców. W maju w Kielcach
przebywał Wincenty Witos uczestniczący w zjeździe Stronnictwa Ludowego. 26
sierpnia żołnierze kieleckiego garnizonu udają się na pozycje bojowe do
Modlina. Wrzesień – listopad: niemieckie samoloty bombardują 1 września
miasto, w następnych dniach bomby rozbijają elektrownię, uszkadzają stację
kolejową i sieć wodociągową. Po zajęciu Kielc 5 września Niemcy organizują
cztery przejściowe obozy jenieckie: w więzieniu na Zamkowej, w koszarach przy
Prostej, w koszarach na Stadionie i w pałacu biskupów krakowskich. W
listopadzie zostaje zamordowany przez Niemców Stefan Artwiński, ostatni
prezydent Kielc w II Rzeczypospolitej. W Kielcach powstają komórki podziemnej
organizacji „Orzeł Biały”, następnie SZP. Po utworzeniu Generalnego
Gubernatorstwa Kielce są stolicą powiatu w dystrykcie radomskim, od stycznia
1941 r. wyodrębnione jako samodzielna jednostka administracyjna o randze
powiatu miejskiego.
1941, 9 lutego W Kielcach gestapo
rozpoczęło masowe aresztowania osób należących do Związku Walki Zbrojnej.
1942 Kielce siedzibą Inspektoratu Armii
Krajowej, wchodzącego w skład okręgu kielecko-radomskiego „Jodła”; 4 Pułk AK
wchodzi w 1944 r. w skład 2 Dywizji Piechoty AK. Niemcy likwidują getto
kieleckie utworzone w 1941 r.; wywożą do obozów w Treblince i Brzezince ponad
25 tysięcy osób, ok. 2000 Żydów pozostawiają w obozie pracy, który likwidują
dwa lata później.
1943 Powstają tajne kursy uniwersyteckie
pod auspicjami Tajnego Uniwersytetu Ziem Zachodnich i Katolickiego
Uniwersytetu Lubelskiego; 50 pracowników naukowych kształci na sześciu
kierunkach ponad 100 słuchaczy. W egzekucjach na placu św. Wojciecha i na
ulicy Urzędniczej Niemcy zabijają 20 mieszkańców Kielc zaangażowanych w
działalność niepodległościową; Niemcy zamordowali 45 żydowskich dzieci.
Partyzanci Gwardii Ludowej dokonali zamachu na Niemców przebywających w
cukierni Smoleńskiego
1944 Niemcy rozstrzelali w Kielcach 60
zakładników; grupa bojowa Armii Krajowej dowodzona przez ppor. Kazimierza
Smolaka zastrzeliła szefa konfidentów gestapo w Kielcach Franza Wittka.
1945 15 stycznia do miasta wchodzą
oddziały Armii Czerwonej. W czasie walk o Kielce ginie 129 mieszkańców,
zostaje spalonych 57 budynków, a 10% wszystkich uszkodzonych. Rozpoczęły się
aresztowania kieleckiej inteligencji, sędziów, prokuratorów, żołnierzy
podziemia. Kielce liczą 45 tysięcy mieszkańców. Oddziały dowodzone przez
Antoniego Hedę „Szarego” rozbijają 4/5 sierpnia więzienie w Kielcach i
uwalniają przetrzymywanych przez władze komunistyczne więźniów. W maju
powstaje Wojewódzka Szkoła Muzyczna, a w lipcu Wojewódzka Orkiestra
Symfoniczna. 9 listopada działalność rozpoczyna Szkoła Rzemiosł Artystycznych,
przemianowana później na Liceum Sztuk Plastycznych (obecnie zespół Szkół
Plastycznych). Powstaje Instytut Badań Regionalnych działający do 1951 r.
Pałac biskupów krakowskich od zakończenia wojny siedzibą Wojewódzkiej Rady
Narodowej w Kielcach i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
1946 W pogromie 4 lipca życie traci 40
osób narodowości żydowskiej. Kielecka kuria wydaje odezwę do wszystkich
proboszczów diecezji kieleckiej z prośbą o odczytanie z ambon i wzywa
„...katolickie społeczeństwo diecezji kieleckiej do zachowania spokoju,
opanowania się oraz zrozumienia powagi chwili w interesie własnym i Narodu.”.
Powstaje Towarzystwo Muzeum Świętokrzyskiego, wystawa „Wiek XVI/XVII
inauguruje działalność Muzeum Świętokrzyskiego w Kielcach.
1947 Otwarcie Muzeum Świętokrzyskiego w
Kielcach, którego dyrektorem zostaje Juliusz Nowak - Dłużewski, zastąpiony
następnie przez Edmunda Massalskiego.
1948 SHL „Ludwików” w Kielcach zostaje
przekształcona w Kieleckie Zakłady Wyrobów Metalowych. Ukazuje się pierwszy
numer „Słowa Ludu”. Powstaje kielecki Oddział Polskiego Towarzystwa
Historycznego z prezesem Janem Pazdurem.
1949 Powstaje Państwowy Teatr im. Stefana
Żeromskiego.
1950 Zniesienie związków samorządu
terytorialnego. Herb Kielc przestaje być oficjalnym znakiem miejskim, używany
jest jako herb województwa. Kielce są stolicą województwa, które po
przekształceniach administracyjnych liczy dwanaście powiatów ziemskich i dwa
grodzkie. Zostaje utworzony Świętokrzyski Park Narodowy. Po upaństwowieniu
Muzeum Świętokrzyskie, jako okręgowe sprawuje ono nadzór nad muzeami
regionalnymi w województwie kieleckim.
1951, 22 stycznia UB w Kielcach
aresztował biskupa kieleckiego Czesława Kaczmarka i wikariusza generalnego
diecezji Jana Jaroszewicza.
1952 Działalność rozpoczyna kielecki
oddział Polskiego Radia.
1953 Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie,
po brutalnych represjach i sfingowanym procesie, skazuje biskupa Czesława
Kaczmarka na karę dwunastu lat więzienia, utratę praw obywatelskich i
publicznych na pięć lat i utratę mienia na rzecz Skarbu Państwa.
1956 Powstaje Towarzystwo Przyjaciół
Sztuk Pięknych; ukazuje się pierwszy numer „Ziemi Kieleckiej” z redaktorem
naczelnym Waldemarem Babiniczem; w maju w kieleckim parku odsłonięto pomnik
Stefana Żeromskiego.
1957 Powstaje Rozgłośnia Regionalna
Polskiego Radia w Kielcach.
1958 Otwarcie Muzeum Henryka Sienkiewicza
w Oblęgorku. Zatwierdzenie statutu Wojewódzkiego Domu Kultury jako placówki
środowiskowej dla miasta Kielc.
1959 Powstaje Kieleckie Towarzystwo
Naukowe, a pierwszym prezesem zostaje Edmund Massalski, krajoznawca i
wieloletni dyrektor Muzeum Świętokrzyskiego. Kielecka orkiestra symfoniczna
rozpoczyna działalność jako placówka państwowa.
1961 Powstaje Świętokrzyskie Towarzystwo
Fotograficzne wywodzące się z Kieleckiego Oddziału Polskiego Towarzystwa
Fotograficznego.
1962 Kieleckie środowisko plastyczne
powołuje Okręg Związku Polskich Artystów Plastyków z przewodniczącym
Bolesławem Cetnerem.
1965 Otwarcie Muzeum Lat Szkolnych
Stefana Żeromskiego. Teatr Lalki i Aktora „Kubuś” w Kielcach uzyskuje status
placówki państwowej. Rozpoczyna działalność Klub Literacki. Powstaje Biuro
Wystaw Artystycznych oraz Klub Międzynarodowej Prasy i Książki.
1966 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej
podejmuje uchwałę w sprawie przyznawania dorocznych nagród dla twórców w
dziedzinie nauki, sztuki i literatury.
1967 Na mocy bulli papieża Pawła VI
ksiądz biskup Jan Jaroszewicz od 1963 r. administrator apostolski diecezji
kieleckiej zostaje mianowany biskupem ordynariuszem diecezji kieleckiej.
1968 Prezydium Miejskiej Rady Narodowej
ustanawia medal nagrodowy Miasta Kielc. Otwarcie Muzeum Starożytnego Hutnictwa
w Nowej Słupi. Kielecka orkiestra symfoniczna zostaje przemianowana na
Państwową Filharmonię im. Oskara Kolberga.
1970 Ukazuje się pierwszy numer
miesięcznika społeczno-kulturalnego „Przemiany”.
1971, czerwiec Jubileusz 800-lecia
fundacji kieleckiej kolegiaty połączony z nadaniem kieleckiej katedrze przez
papieża Pawła VI tytułu bazyliki mniejszej; obchodom przewodniczy metropolita
krakowski Karol Wojtyła. Muzeum Świętokrzyskie w Kielcach, pod dyrekcją
historyka sztuki Alojzego Obornego (od 1961 r.), obejmuje w posiadanie pałac
biskupów krakowskich, organizując tam galerie malarstwa polskiego i ekspozycje
wnętrz zabytkowych.
1973-1974 Istniejąca od 1966 r. Wyższa
Szkoła Nauczycielska zostaje przekształcona w Wyższą Szkołę Pedagogiczną
(obecnie Akademia Świętokrzyska); dotychczasowa Wyższa Szkoła Inżynierska (od
1966) zostaje przekształcona w Politechnikę Świętokrzyską.
1974 Rozgłośnia Regionalna Polskiego
Radia w Kielcach otrzymuje nowy budynek przy ul. Radiowej.
1975 Minister Kultury i Sztuki nadaje
Muzeum Świętokrzyskiemu (od 1971 r. w pałacu biskupów krakowskich) status
Narodowego. Udostępnienie Galerii Malarstwa Polskiego w salach parterowych
głównego korpusu pałacu. Zmarł Edmund Massalski, krajoznawca, muzealnik,
działacz samorządowy i polityczny w II RP.
1977 Wojewódzka Rada Narodowa w Kielcach
ustanawia odznakę „Za Zasługi dla Kielecczyzny”. Powstaje Muzeum Wsi
Kieleckiej.
1978 Ustawa o odznakach i mundurach daje
możliwość posługiwania się herbem miasta Kielc. Powstaje Okręg Świętokrzyski
Związku Polskich Artystów Fotografików.
1979 Powstaje Muzeum Zabawkarstwa.
1980 W zakładach ISKRA i POLMO-SHL
rozpoczęły się strajki. Jednym z organizatorów ruchu strajkowego i związkowego
w Kielcach był Jerzy Stępień (obecnie senator i przewodniczący Trybunału
Konstytucyjnego). 13 września dwudziestu czterech przedstawicieli
różnych zakładów pracy utworzyło Międzyzakładowy Komitet Założycielski
Niezależnych Samorządnych Związków Zawodowych w Kielcach.
1981 Stolicę biskupią w Kielcach obejmuje
nowo mianowany biskup ordynariusz Stanisław Szymecki, z którego inicjatywy
zorganizowano III Synod Diecezji Kieleckiej (1984) zamknięty przez Jana Pawła
II w czasie pielgrzymki do Kielc. W końcu roku diecezja kielecka liczy 958284
wiernych, 273 parafii i 542 kapłanów diecezjalnych. Wznowienie Marszów
Szlakiem Kadrówki. Pierwsza po II wojnie światowej prezentacja pamiątek
legionowych na wystawie „Z dziejów Kielc 1914-1918”. Ekspozycja zamknięta 13
grudnia wraz z początkiem stanu wojennego. W regionie świętokrzyskim odbył się
strajk generalny jako sprzeciw wobec użycia siły wobec Jana Rulewskiego w
Bydgoszczy. 13 grudnia w Kielcach i regionie świętokrzyskim uzbrojone
Grupy Operacyjno-Śledcze składające się z funkcjonariuszy SB i MO, przy pomocy
oddziałów ZOMO rozpoczęły aresztowania działaczy “Solidarności” i opozycji.
Aresztowano grupę związkowców z Kielc przebywających na szkoleniu w Bocheńcu
koło Małogoszczy. W regionie świętokrzyskim internowano około 300 działaczy
NSZZ “Solidarność”. Obóz dla internowanych utworzono w kieleckim areszcie
śledczym na Piaskach. W lutym 1982 r. przebywało w nim ponad 230 osób, w
czerwcu ponad 250 osób. Opiekę duszpasterską nad internowanymi sprawował ks.
Dr Aleksander Chycki.
1982 W drugą rocznicę podpisania umów
sierpniowych świętokrzyska “Solidarność” zorganizowała manifestacje, doszło do
walk ulicznych z milicją, które zakończyły się aresztowaniami uczestników. 1
września biskup ordynariusz powołuje do życia Studium Teologiczne dla
świeckich, przewidujące czteroletnie wykłady z zakresu teologii dogmatycznej,
moralnej i biblijnej, fundamentalnej, historii Kościoła, katechetyki,
katolickiej nauki społecznej, filozofii chrześcijańskiej, ekumenizmu,
misjologii, teologii życia rodzinnego, duchowości chrześcijańskiej i wybranych
zagadnień literatury religijnej. 23 grudnia władze zlikwidowały obóz
internowanych “Ośrodek Odosobnienia Kielce – Piaski”.
1983 Diecezja kielecka obchodzi jubileusz
stulecia istnienia. Kieleckie Seminarium Duchowne uzyskuje status wyższej
uczelni z prawem nadawania stopni magisterskich z zakresu teologii.
1984. W Kielcach ukazuje się pierwszy
numer kwartalnika homiletycznego o zasięgu ogólnopolskim „Współczesna Ambona”;
Biskup Stanisław Szymecki zostaje mianowany członkiem Rady Głównej Episkopatu
Polski, przewodniczącym Komisji Episkopatu do Spraw Powołań Duchownych,
przewodniczącym Komisji Episkopatu „Iustitia et Pax”, członkiem Komisji
Episkopatu do spraw Ludzi pracy i członkiem Komisji Episkopatu do spraw
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
1989 Pogrzeb ostatniego prezydenta Kielc
II Rzeczypospolitej, Stefana Artwińskiego. Dekret biskupa ordynariusza
powołujący do życia „Caritas” diecezji kieleckiej; w końcu roku diecezja
liczyła 963993 wiernych, 321 parafii, 631 kapłanów i 230 alumnów seminarium.
1990 Otwarcie zrekonstruowanego
Sanktuarium Marszałka Józefa Piłsudskiego w kieleckim pałacu. Biskup kielecki
Stanisław Szymecki powołuje do istnienia Wydawnictwo „Jedność”.
1991, 3 czerwca Do Kielc przybywa Ojciec
Święty Jan Paweł II, bierze udział w uroczystościach zamknięcia III synodu
Kościoła Kieleckiego. Biskup kielecki Stanisław Szymecki ogłosił Matkę Bożą
Łaskawą Kielecką patronką Kielc. Odnowienie honorowego obywatelstwa Kielc
Józefa Piłsudskiego. Odsłonięto odbudowany Pomnik Czynu Legionowego autorstwa
artysty rzeźbiarza Jana Raszki. Replikę wykonał artysta rzeźbiarz Stefan Maj.
1992 Prezentacja pieczęci miejskich Kielc
na wystawie zorganizowanej w Muzeum Narodowym w Poznaniu przez Związek Miast
Polskich.
1993 Odkrycie podczas prac remontowych w
pałacu biskupów krakowskich w Kielcach płyty inskrypcyjnej z elementami herbu
Kielc. Zarejestrowanie Stowarzyszenie Ochrony Dziedzictwa Narodowego. Ojciec
Święty Jan Paweł II mianował biskupem diecezjalnym w Kielcach ks. Kazimierza
Ryczana, który 11 września przyjął w kieleckiej bazylice święcenia biskupie i
odbył uroczysty ingres.
1995 Wręczenie po raz pierwszy statuetki
Nagrody Miasta Kielc. W gmachu dawnego więzienia przy ul. Zamkowej w Kielcach
otwarto Muzeum Pamięci Narodowej.
1996 Umieszczenie w statucie miasta
zapisu dotyczącego herbu Kielc. Kielce otrzymują hejnał skomponowany przez
kieleckiego dyrygenta Karola Anbilda. Po raz pierwszy obchodzone jest Święto
Kielc.
1997 Sejmik samorządowy zatwierdza herb
województwa świętokrzyskiego.
1998 Kielce stolicą województwa
świętokrzyskiego utworzonego w wyniku nowego podziału administracyjnego
Polski.
2000 Rok akademicki zainaugurowano w
Akademii Świętokrzyskiej przekształconej z Wyższej Szkoły Pedagogicznej.
2002 Odsłonięcie odbudowanego ze składek
społecznych Pomnika Niepodległości.
2003 Uchwalenie statutu miasta Kielc z
zapisem dotyczącym nadawania obywatelstwa honorowego. Papież Jan Paweł II
otrzymuje godność honorowego obywatela Kielc.
2004, 3 maja Prezydent Kielc Wojciech
Lubawski przekazuje w imieniu samorządu kieleckiego do zbiorów Muzeum
Narodowego w Kielcach odnaleziony obraz Stanisława Batowskiego „Potyczka
strzelców na folwarku Czarnów” (przed II wojną światową część tryptyku
przedstawiającego wejście strzelców do Kielc 12 sierpnia 1914 r.,
eksponowanego w gmachu Przysposobienia Wojskowego i Wychowania Fizycznego im.
J. Piłsudskiego).
2005 Rozpoczęcie remontu kamienicy przy
ul. Św. Leonarda 5, przeznaczonej na Muzeum Historii Kielc. Klub piłkarski
Korona Kielce awansuje do polskiej ekstraklasy.
2006, 1 września Powstało Muzeum
Historii Kielc powołane uchwałą Rady Miejskiej; siedzibą Muzeum jest
odremontowany budynek Dyrekcji Towarzystwa Kredytowego Ziemskiego przy ul. Św.
Leonarda. Oddano do użytku Stadion Miejski, główny obiekt drużyny piłki nożnej
Korony Kielce i Halę Sportową w Kielcach przy ul. Bocznej. Zakończono ostatni
etap remontu ul. H. Sienkiewicza.
2007 W pobliżu kościoła Św. Wojciecha w
Kielcach odkryto w czasie prac wykopaliskowych pozostałości pierwotnej
zabudowy z okresu wczesnego średniowiecza.
|